Gezond eten als basis voor een gezond leven

Gezond eten als basis voor een gezond leven

Eten; het is iets dat ons dagelijks bezighoudt. Het is een levensbehoefte, maar eigenlijk ook veel meer dan dat. Het beïnvloedt ons humeur, ons mentaal gestel en natuurlijk onze gezondheid. Ben je kankerpatiënt geweest, dan kan het behoorlijk lastig zijn om een nieuw dieet te vinden dat echt bij je past. In dit artikel proberen we je daar wat mee te helpen.

Dit artikel is afkomstig uit Kanjer nr 1. Ook lid worden van Kanjer? Sluit dan een abonnement af en mis geen enkel nummer!

Voordat we echt beginnen, moet vooropgesteld worden dat een goed dieet voor iedereen anders is. Dat is dan ook wat Barbara Wittenberg, oncologisch diëtist, gedurende het gesprek een paar keer benadrukt. ‘Heb je moeite met je voeding na de behandeling voor kanker, dan is het belangrijk dat je hulp zoekt’, vertelt ze. Een voedingsadvies is namelijk erg persoonlijk en hoewel er wat algemene dingen gezegd kunnen worden, komt het toch ook altijd neer op wat jij lekker vindt en de voeding neemt, die voor jou het beste werkt.

'Chemo kan de smaak veranderen'


Oorzaak en gevolg


Veel ex-patiënten krijgen op de een of andere manier te maken met problemen met hun voeding. Dat kunnen enorm veel verschillende problemen zijn. ‘Het is heel breed en divers’, zegt Barbara daarover. ‘Je kunt te maken krijgen met een vitaminetekort, of bijvoorbeeld ondervoeding omdat je lichaam de juiste stoffen niet goed meer kan opnemen. Ik krijg veel mensen over de vloer die darm- of slokdarmkanker gehad hebben, maar het kan ook zijn dat je een andere vorm van kanker hebt gehad. Chemo kan de smaak veranderen en dan wil je ook hulp bij je voeding.’

Voeding heeft enorm veel invloed op je gezondheid, maar volgens Barbara zien veel mensen pas na kanker die invloed echt. Zo zijn er een aantal dingen die juist wel of niet goed zijn en na de behandeling gaan veel mensen daar pas veel op letten. ‘Het is natuurlijk altijd belangrijk dat je veel groente en fruit eet’, vertelt ze. Daarbij is rood en bewerkt vlees een probleem. Dat was het al langer, volgens Barbara werd dat al zo’n tien jaar geleden bekend, maar nu veel mensen ook duurzamer gaan eten, komt er steeds meer aandacht voor rood en bewerkt vlees. ‘Veel mensen denken bij rood vlees aan een biefstuk, iets dat niet volledig gaar is, maar in feite is rood vlees alles behalve vis of kip’, legt ze uit. Al het vlees dat bijvoorbeeld dus van een varken of koe komt, van de speklap tot de biefstuk, is rood vlees en kun je beter niet teveel eten (maximaal 300 gram per week). Teveel rood vlees en bewerkt vlees kan de kans op darmkanker vergroten.

Bij de diëtist


Goed, voordat we een hele lijst van do’s en don'ts op gaan noemen (die kun je verderop in het artikel vinden), vertelt Barbara eerst nog wat meer over haar methode van behandeling. Hoe gaat zij met iemand aan de slag na de behandeling voor kanker?

‘Ik kijk altijd eerst naar hetgeen dat iemand nog kán eten. Sommige mensen kunnen namelijk niet meer voldoende vezels verteren, dan is het nutteloos om het dieet vol te stoppen met vezelrijke voeding. Daarbij kan de smaak veranderd zijn. Kip is dan bijvoorbeeld opeens lekker met een lepel suiker erover. Zo kijken we voor ieder individueel persoon wat lekker is en wat een zo gezond mogelijk dieet is.’ Barbara benadrukt dat je dat ook al zelf kunt doen, kijk gewoon eens wat je lekker vind en wat bij je past. Combineer je dat met hulp, dan is het zeker dat je een goed dieet op kunt stellen.

Het Zwarte Gat is volgens Barbara ook in de diëtetiek erg herkenbaar. ‘Mensen worden vaak niet helemaal meer hetzelfde als vóór de behandeling tegen kanker. Het kan erg lastig zijn om daarmee om te gaan en dat zorgt bijvoorbeeld voor een verminderde eetlust.’ Samen met haar cliënten gaat Barbara dus op zoek naar een gezond dieet wat past bij de smaak. Dat is vaak ook een kwestie van uitproberen, je moet immers je nieuwe smaak leren kennen. Ze kijkt daarbij ook naar eventuele tekorten. Stoffen als eiwitten en vitamines (voornamelijk vitamine D) komen vaak tekort in een lichaam na een kankerbehandeling.

Tamas pap xo5qtnr0a50 unsplash

Tips voor een gezond dieet


Er valt enorm veel te vertellen over een goed dieet en we kunnen dat dan ook lang niet allemaal in één artikeltje samenvatten. Toch zijn er volgens Barbara een paar punten waar je, ook zelf, goed op kunt letten. Zo zorg je voor een gezonde en gebalanceerde voeding die je lichaam helpt herstellen. Barbara Wittenberg geeft daarom zes tips voor een goede voeding.

1. Minder rood vlees en minder bewerkt vlees

We hebben het eerder al even kort over rood vlees en bewerkt vlees gehad. Niet zo gek, dit is een belangrijk onderdeel van een gezond dieet. Veel mensen zien vlees als het hoofdelement van de maaltijd en vaak wordt daar dan rood en / of bewerkt vlees voor gebruikt (zoals gezegd: rood vlees is alles dat geen vis of kip is en bewerkt vlees is vlees dat voorafgaand aan de verkoop is bewerkt: zouten, drogen, en het toevoegen van conserveringsmiddelen zoals nitraat en nitriet). Dat terwijl uit veel onderzoeken blijkt dat teveel rood en of bewerkt vlees niet gezond is. Het verhoogd het risico op darmkanker, maar ook op bijvoorbeeld diabetes type 2 en hart- en vaatziekten. Barbara raad daarom aan om niet vaker dan drie dagen in de week rood vlees te eten. En het liefst zo min mogelijk bewerkt vlees. Wat eet je dan die andere dagen? Kip, vis, of natuurlijk vegetarisch.

2. Voldoende vitamine D

Vitamine D is volgens Barbara een vitamine die mensen na de behandeling snel te kort komen omdat ze te weinig eten, of veel binnen zitten. Vitamine D wordt namelijk ook aangemaakt wanneer je in aanraking komt met zonlicht. Vitamine D kun je uit bijvoorbeeld margarine of vette vissen, zoals zalm of makreel, halen. Blijft het tekort gelden, dan kun je vitamine D bij gaan slikken. Dat is wel erg persoonsgebonden en moet je zeker niet doen als je behandeling nog bezig is, dus daarvoor kun je het beste een arts of diëtist raadplegen.

3. Let op je eiwitten

Eiwitten zijn de bouwstoffen van je lichaam. Ze helpen je lichaam te herstellen. Eiwitten haal je niet alleen uit eieren, al wordt daar volgens Barbara wel vaak aan gedacht. Je haalt eiwitten ook uit vlees, maar daar wil je ook niet teveel van binnenkrijgen. Vis en kip leveren ook veel eiwit, net als zuivel, zoals melk, yoghurt en kaas. Ook uit peulvruchten kun je eiwitten halen, al moet je er daar wat meer van eten om voldoende binnen te krijgen.

4. Groente, fruit en volkoren voor vezels

Een vezelrijke voeding draagt bij aan een soepele spijsvertering. Het eten van voldoende vezels is daarom erg belangrijk. Wel is het dus even opletten hoeveel van die vezels je lichaam nog aan kan na de behandeling, ook dat kun je met je diëtist overleggen. Vezels zitten voornamelijk in volkoren producten, zoals volkoren pasta, crackers en brood, maar ook in groente en fruit. In groente en fruit zitten natuurlijk ook een hoop andere vitamines en voedingsstoffen, dus zorg ervoor dat je daar voldoende van eet.

5. Wat wil je vermijden?

Natuurlijk zijn er ook altijd zaken die je wilt vermijden. Zaken als te veel suiker, te veel zout en alcohol kunnen een negatieve invloed hebben op je gezondheid. Ook overgewicht is om heel veel verschillende redenen gevaarlijk. Beweeg dus voldoende en let erop dat je niet te veel van deze voedingsstoffen binnen krijgt.

6. Zoek hulp


Veel mensen vinden het lastig om hulp te zoeken, maar het is zeker wel belangrijk. Voeding is een belangrijk onderdeel van ons leven en er komt behoorlijk veel bij kijken. Het is dan fijn als je een expert hebt die met je meedenkt en die vanuit een medische achtergrond kijkt wat het beste is voor jou.

Barbara Wittenberg is oncologisch diëtist en lid van de Landelijke Werkgroep Diëtisten Oncologie (LWDO). Momenteel werkt ze als diëtist in huisartsenpraktijken waar ze mensen die aan het herstellen zijn van kanker helpt met het opstellen van een dieet. Daarnaast werkt ze ook mee aan een therapeutisch oncologisch programma.
Tess Mutsters | Hoofdredactrice Kanjer
Tess Mutsters studeerde in 2020 af aan de opleiding journalistiek in Tilburg. Ze heeft een passie voor lezen, schrijven, redigeren en fotograferen. Op de middelbare school koos ze het natuur & gezondheid pakket, een achtergrond die niet vaak voorkomt ...
Meer van deze auteur
Reageren?
Log in of maak (gratis) een account aan om te kunnen reageren en reacties van anderen te kunnen lezen! Account aanmaken